หอสมุดและคลังความรู้มหาวิทยาลัยมหิดล ผลักดันโรงเรียนในจังหวัดนครปฐมก้าวเข้าสู่ระบบห้องสมุดดิจิทัล
ด้วยเทคโนโลยีที่พัฒนาอย่างก้าวกระโดดในปัจจุบัน ส่งผลให้ทุกภาคส่วนในสังคมต้องปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว โดยเฉพาะทางด้านการศึกษา ที่ต้องมีการเปลี่ยนผ่านจากการเรียนรู้แบบดั้งเดิมไปสู่การเรียนรู้แบบดิจิทัล ทำให้การเรียนรู้ไม่ถูกจำกัดอยู่ในห้องเรียนเสมอไป และงานทางด้านห้องสมุดของโรงเรียนซึ่งถือเป็นแหล่งค้นคว้าหาความรู้ที่สำคัญ เป็นส่วนที่ต้องมีการปรับปรุงและพัฒนาอย่างเหมาะสมและต่อเนื่อง ส่งผลให้ผู้เรียนสามารถเรียนรู้ได้อย่างเต็มประสิทธิภาพการพัฒนาระบบห้องสมุดดิจิทัลของโรงเรียน (Digital Library) เป็นการพัฒนาแหล่งข้อมูลในรูปแบบออนไลน์ที่สามารถเข้าถึงทรัพยากรต่าง ๆ ผ่านอินเทอร์เน็ตได้อย่างรวดเร็ว ช่วยให้การบริหารจัดการห้องสมุดมีความทันสมัยมากยิ่งขึ้น รวมถึงลดข้อผิดพลาดที่อาจเกิดขึ้นจากห้องสมุดแบบดั้งเดิมได้ โดยในปัจจุบันมีโปรแกรมระบบห้องสมุดอัตโนมัติให้บริการอยู่มากมาย ทั้งในรูปแบบมีค่าใช้จ่ายและรูปแบบไม่มีค่าใช้จ่าย
โปรแกรมห้องสมุดอัตโนมัติเสนายัน (Senayan) เป็นโปรแกรมแบบโอเพนซอร์ส (Open source) ที่ห้องสมุดหรือหน่วยงานที่สนใจสามารถนำไปใช้ได้โดยไม่เสียค่าใช้จ่าย โปรแกรมฯ เริ่มต้นพัฒนาขึ้นตั้งแต่ปี พ.ศ. 2549 โดยทีมผู้พัฒนาชาวอินโดนีเซีย ในชื่อ Senayan Develop Community ด้วยภาษา PHP และระบบการจัดการฐานข้อมูล MySQL ซึ่งได้รับรางวัล Indonesia ICT Award พ.ศ. 2552 โปรแกรมห้องสมุดอัตโนมัติเสนายันยังคงได้รับการพัฒนามาอย่างต่อเนื่องในชื่อ SLiMS (Senayan Library Management System) เวอร์ชั่นที่ 9 ซึ่งมีระบบปฏิบัติการพื้นฐานที่สำคัญหลายประการ เช่น การใช้งานฐานข้อมูลบรรณานุกรม ระบบงานยืม-คืน ระบบการจัดการสมาชิกห้องสมุด รองรับข้อมูลได้หลากหลายภาษา เหมาะสำหรับการบริหารจัดการห้องสมุดขนาดเล็กถึงขนาดกลาง และสำหรับบรรณารักษ์หรือผู้ที่ต้องปฏิบัติงานห้องสมุดทั่วไป
ในโอกาสนี้หอสมุดและคลังความรู้ฯ ร่วมกับสำนักงานศึกษาธิการจังหวัดนครปฐม และโรงเรียนในจังหวัดนครปฐม จำนวนทั้งสิ้น 124 แห่ง ได้มีการจัดทำบันทึกข้อตกลงความร่วมมือ (MOU) ทางวิชาการเพื่อการพัฒนาห้องสมุดดิจิทัล ภายใต้การกำกับดูแลของคณะทำงานพันธกิจสัมพันธ์เพื่อสังคม หอสมุดและคลังความรู้ฯ เพื่อสอดรับกับยุทธศาสตร์ที่ 3 Sustainable Organization กลยุทธ์ที่ 6 เสริมสร้างพันธกิจสัมพันธ์เพื่อสังคม ด้านการพัฒนาแหล่งเรียนรู้ตลอดชีวิต โดยนำร่องจัดอบรมการพัฒนาระบบจัดการห้องสมุดอัตโนมัติ Senayan ร่วมกับโรงเรียนบุณยศรีสวัสดิ์ และโรงเรียนแหลมบัววิทยา ซึ่งต่อมาได้กลายเป็นโรงเรียนต้นแบบด้านการจัดการระบบห้องสมุดอัตโนมัติระดับปฐมศึกษาและระดับมัธยมศึกษา ในจังหวัดนครปฐม ตามลำดับ
เพื่อเป็นการผลักดันให้โรงเรียนในจังหวัดนครปฐม ให้ก้าวเข้าสู่ระบบห้องสมุดดิจิทัลอย่างเต็มรูปแบบ หอสมุดและคลังความรู้ฯ จึงได้จัดอบรมโครงการพัฒนาระบบห้องสมุดอัตโนมัติ Senayan ให้กับโรงเรียนในเครือข่ายความร่วมมือทางวิชาการฯ ในจังหวัดนครปฐม จำนวนทั้งสิ้น 2 รุ่น ระหว่างวันที่ 11-14 มิถุนายน พ.ศ. 2567 ณ คณะเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร มหาวิทยาลัยมหิดล ศาลายา โดยมี ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.สราวุธ เวชกิจ ผู้อำนวยการหอสมุดและคลังความรู้ฯ เป็นประธานกล่าวเปิดการอบรม พร้อมแขกผู้มีเกียรติ คุณอังคณา อินทรพาณิชย์ รักษาการแทนรองผู้อำนวยการฝ่ายบริหารและพัฒนาคุณภาพ คุณกุลธิดา ปัญญาจิรวุฒิ ผู้อำนวยการกลุ่มนิเทศติดตามและประเมินผล สำนักงานศึกษาธิการจังหวัดนครปฐม คุณจุรีพร แจ้งธรรมมา ศึกษานิเทศก์ชำนาญการพิเศษ คุณจิรประวัติ ศรีวัฒนทรัพย์ ศึกษานิเทศก์ชำนาญการ สำนักงานศึกษาธิการจังหวัดนครปฐม และวิทยากรผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 9 ท่าน ได้แก่ คุณไพบูลย์ วงษ์ปาน คุณครูโรงเรียนบุณยศรีสวัสดิ์ คุณจุฑาทิพย์ สุกาญจนาเศรษฐ์ กรรมการผู้จัดการ และคุณพสิษฐ์สัทคุณ จุลละมณฑล ประธานเจ้าหน้าที่ฝ่ายปฏิบัติการ บริษัท สยามจุลละมณฑล จำกัด ดร.อภิภู สิทธิภูมิมงคล อดีตรองผู้อำนวยการฝ่ายเทคโนโลยีการศึกษาและพันธกิจพิเศษ คุณปิยธิดา มงคลเนตร์ หัวหน้าห้องสมุดคณะสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล คุณศกล มงคลเนตร์ เจ้าหน้าที่ระบบงานคอมพิวเตอร์ งานเทคโนโลยีสารสนเทศ คุณอภิชยาภา คูพะเนียด หัวหน้างานวิเคราะห์ทรัพยากรสารสนเทศ คุณสุรศักดิ์ บุตรศรี และคุณนิสากร มณี บรรณารักษ์ งานวิเคราะห์ทรัพยากรสารสนเทศ หอสมุดและคลังความรู้ฯ ซึ่งการจัดทำบันทึกข้อตกลงความร่วมมือ (MOU) ทางวิชาการเพื่อการพัฒนาห้องสมุดดิจิทัล ระหว่างหอสมุดและคลังความรู้มหาวิทยาลัยมหิดล ร่วมกับสำนักงานศึกษาธิการจังหวัดนครปฐม และโรงเรียนในจังหวัดนครปฐม มีวัตถุประสงค์เพื่อส่งเสริมและสนับสนุนความร่วมมือทางวิชาการเพื่อการพัฒนาระบบห้องสมุดดิจิทัล เสริมสร้างการเรียนการสอนของครูและนักเรียน ตลอดจนกิจกรรมเสริมการเรียนรู้ของนักเรียนด้านการจัดการสิ่งแวดล้อมระหว่างหอสมุดและคลังความรู้ฯ และชุมชนโดยรอบมหาวิทยาลัยมหิดล โดยมีเป้าหมายในปีพ.ศ. 2569 กับการให้บริการทางวิชาการเพื่อการพัฒนาห้องสมุดดิจิทัล ให้ครอบคลุมทุกโรงเรียนในจังหวัดนครปฐม
ข่าว: ธรรพ์ณธร อรียพิพัฒน์
ภาพ: มนตรี เล้าหะชัย, ปิยธิดา มงคลเนตร์
