วารสารนักล่า หรือ วารสารหลอกลวง (Predatory Journals)

Posted on

วารสารนักล่า หรือ วารสารหลอกลวง (Predatory Journals) เป็นวารสารที่จัดทำออกมาเพื่อหลอกลวงผู้แต่งให้ตีพิมพ์ในวารสารของตน วารสารกลุ่มนี้มักจะแอบอ้างใช้ชื่อวารสารที่มีชื่อเสียง และนำมาปรับชื่อใหม่ให้มีความใกล้เคียงชื่อเดิมให้มากที่สุด ไม่มีวิธีการจัดทำวารสารอย่างถูกต้อง หรือได้มาตรฐาน เช่น การแอบอ้างชื่อบรรณาธิการ และผู้ทรงคุณวุฒิประเมินคุณภาพบทความ โดยไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของชื่อ กระบวนการตรวจสอบคุณภาพของบทความไม่มีมาตรฐาน หรือ ไม่มีการตรวจสอบเลย เช่น การตีพิมพ์เผยแพร่โดยไม่มีการประเมินบทความ ผู้เผยแพร่เอกสารแบบเปิด การจัดทำวารสาร Predatory ถือว่าเป็นอันตรายอย่างยิ่งในการพัฒนาการของแนวคิดแบบเปิด

ลักษณะของ Predatory Journal

  • ไม่แจ้งแหล่งที่ตั้ง หรือข้อมูลในการติดต่อชัดเจน แจ้งที่อยู่ที่ไม่มีจริง หรือไม่มีการแจ้งเลย ส่วนใหญ่จะให้แต่ที่อยู่จดหมายอิเล็กทรอนิกส์
  • เว็บไซต์มักมีการนำเอาภาพปก หรือชื่อวารสารที่มีชื่อเสียง มีความน่าเชื่อถือ มาแสดงทั้งที่ไม่ใช่ผู้ตีพิมพ์ หรือมีความเกี่ยวข้องใด ๆ กับวารสารนั้น ๆ
  • กำหนดเลข ISBN เอง ซึ่งไม่มีจริง
  • มักอ้างว่าวารสารมีความน่าเชื่อถือ และมีคุณภาพโดยการแจ้งว่ามีค่า JIF สูง
  • มักอ้างว่ามีความร่วมมือกับหน่วยงาน สมาคม และสถาบันที่มีชื่อในด้านที่เกี่ยวข้องกับขอบเขตเนื้อหาเอกสารที่ตีพิมพ์
  • กองบรรณาธิการประกอบด้วยนักวิจัย หรือผู้เชี่ยวชาญที่มีชื่อเสียงอย่างมากเกินกว่าที่จะมาให้เวลาในการจัดทำวารสาร
  • เรียกเก็บค่าธรรมเนียมการตีพิมพ์ในราคาสูง บางวารสารอาจไม่มีการแจ้งอัตราการเก็บค่าดำเนินการตีพิมพ์วารสาร (APC) แต่จะแจ้งค่าดำเนินการตีพิมพ์หลังแจ้งการตอบรับภายหลังในราคาที่สูงมาก
  • ไม่มีการแจ้งเกี่ยวกับขั้นตอนการประเมินคุณภาพบทความ เงื่อนไขในการตีพิมพ์
  • มีกระบวนการพิจารณาเรื่องเพื่อตีพิมพ์รวดเร็ว อาจมีการประเมินบทความแบบอะลุ่มอล่วย และส่งให้ปรับปรุงบ้างพอเป็นพิธี
  • สำนักพิมพ์ไม่มีชื่อเสียงในการตีพิมพ์วารสาร สำนักพิมพ์ส่วนใหญ่ตั้งอยู่ในประเทศที่ไม่น่าเชื่อว่ามีความก้าวหน้าทางวิชาการในสาขานั้น ๆ อย่างไรก็ตามพบว่ามีหลายสำนักพิมพ์ตั้งอยู่ในประเทศสหรัฐอเมริกา อังกฤษ แคนาดา และประเทศในยุโรปบางประเทศ
  • วารสารหลายชื่อเรื่องตั้งชื่อคล้ายคลึงกับวารสารมีชื่อเสียง และมีความน่าเชื่อถือในการจัดทำ เช่นเติม s ไปท้ายชื่อวารสารเดิม
  • ใช้ภาษาไม่ใช่ภาษาวิชาการ มีข้อความผิดมาก (ผิดไวยากรณ์/มีคำผิด) พบทั้งใน เว็บไซต์ และบทความที่ตีพิมพ์

ตรวจสอบรายชื่อวารสารที่มีความเสี่ยงต่อการเป็นวารสารวารสารหลอกลวงได้ที่ https://beallslist.net/
เครื่องมือช่วยตรวจสอบสอบวารสารวารสารหลอกลวง : https://thinkchecksubmit.org/journals/

อ้างอิง:
https://www.thailibrary.in.th/2021/05/02/predatory-journals/

รูปภาพจาก
https://www.nature.com/articles/d41586-019-03759-y