Creative Commons คืออะไร? ใช้ผลงานยังไงให้ไม่ผิดลิขสิทธิ์?

Creative Commons (CC) เป็นองค์กรไม่แสวงหาผลกำไรที่ก่อตั้งขึ้นในปี ค.ศ. 2001 โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อเพิ่มการเข้าถึงและการแบ่งปันผลงานอย่างถูกต้องด้วยการใช้ชุดใบอนุญาตที่ยืดหยุ่นและง่ายต่อการเข้าใจ ใบอนุญาตครีเอทีฟคอมมอนส์ (Creative Commons ; CC) ช่วยให้ผู้สร้างงานสามารถกำหนดเงื่อนไขการใช้งานสำหรับผลงานของตนได้อย่างชัดเจน ซึ่งช่วยส่งเสริมการใช้งานร่วมกันในเชิงสร้างสรรค์และป้องกันการละเมิดลิขสิทธิ์ในทางที่ไม่เหมาะสม

ใบอนุญาต Creative Commons ประกอบด้วย 6 ประเภทหลัก ๆ ดังนี้:
1. CC – BY (Attribution): ผู้ใช้งานสามารถทำสำเนา ดัดแปลง แจกจ่าย และใช้ผลงานในเชิงพาณิชย์ได้ โดยต้องให้เครดิตแก่ผู้สร้าง
2. CC BY-SA (Attribution-ShareAlike): คล้ายกับ CC BY แต่ต้องกำกับด้วยใบอนุญาตเดียวกันกับต้นฉบับเมื่อดัดแปลงผลงาน
3. CC BY-ND (Attribution-NoDerivs): ผู้ใช้งานสามารถแจกจ่ายผลงานได้ แต่ไม่สามารถดัดแปลง รวมถึงไม่สามารถใช้ในเชิงพาณิชย์โดยไม่ได้รับอนุญาต
4. CC BY-NC (Attribution-NonCommercial): ผู้ใช้งานสามารถทำสำเนา ดัดแปลง และแจกจ่ายผลงานได้ แต่ต้องไม่ใช้ในเชิงพาณิชย์
5. CC BY-NC-SA (Attribution-NonCommercial-ShareAlike): คล้ายกับ CC BY-NC แต่ต้องใช้ใบอนุญาตเดียวกันเมื่อดัดแปลงผลงาน
6. CC BY-NC-ND (Attribution-NonCommercial-NoDerivs): ผู้ใช้งานสามารถแจกจ่ายผลงานได้ แต่ไม่สามารถดัดแปลงหรือใช้ในเชิงพาณิชย์โดยไม่ได้รับอนุญาต

ตารางแสดงความแตกต่างของใบอนุญาต Creative Commons แต่ละประเภท:

สัญลักษณ์ ประเภทใบอนุญาต ชื่อใบอนุญาต การอนุญาตใช้ในเชิงพาณิชย์ การดัดแปลงผลงาน การให้เครดิตผู้สร้าง
CC BY Attribution ได้ ได้ ต้องให้เครดิต
CC BY-SA Attribution-ShareAlike ได้ ได้ แต่ต้องใช้ใบอนุญาตเดียวกันกับต้นฉบับ ต้องให้เครดิต
CC BY-ND Attribution-NoDerivs ได้ ไม่ได้ ต้องให้เครดิต
CC BY-NC Attribution-NonCommercial ไม่ได้ ได้ ต้องให้เครดิต
CC BY-NC-SA Attribution-NonCommercial-ShareAlike ไม่ได้ ได้ ต้องใช้ใบอนุญาตเดียวกันกับต้นฉบับ ต้องให้เครดิต
CC BY-NC-ND Attribution-NonCommercial-NoDerivs ไม่ได้ ไม่ได้ ต้องให้เครดิต

เงื่อนไขในการให้อนุญาตของครีเอทีฟคอมมอนส์มีอยู่ 4 เงื่อนไข คือ

1. อ้างอิงแหล่งที่มา (BY) หมายถึงการนำไปใช้จะต้องอ้างอิงกลับมาถึงผู้เขียน

2. ให้อนุญาตต่อไปแบบเดียวกัน (SA) คือยินยอมให้มีการดัดแปลงงานได้โดยต้องมอบความยินยอมต่อไปด้วย

3. ห้ามนำไปใช้เพื่อการค้า (NC)

4. ห้ามดัดแปลง (ND) คือต้องใช้งานต้นฉบับเท่านั้นโดยไม่มีการดัดแปลงใด ๆ ทั้งสิ้น

อ้างอิง : https://shorturl.asia/tAYBx